Warunkowe umorzenie postępowania karnego - kto i kiedy może je uzyskać?
Zaktualizowano: 3 wrz
Doskonale zdaję sobie sprawę, że dla większości moich klientów sprawa karna wiąże się z ogromnym stresem. Z jednej strony proces (często trwający wiele miesięcy, a niekiedy nawet lat), a z drugiej widmo grożącej kary... Zdecydowanie nie jest to sytuacja komfortowa.
Niekiedy po analizie aktu oskarżenia oraz zgromadzonych w sprawie dowodów widzę, że szansa na uzyskanie wyroku uniewinniającego w tej konkretnej sprawie jest niemal zerowa. Zawsze informuję o tym swoich klientów. W swojej pracy cenię przede wszystkim transparentność. Składanie obietnic tylko po to aby zrobić dobre wrażenie (lub więcej zarobić) zdecydowanie kłóci się z moim pomysłem na to, jakim prawnikiem chciałbym być... :)
Kiedy już wiem, że w sprawie uniewinnienie raczej nie będzie możliwe, skupiam się na na jej analizie pod innym kątem, a mianowicie - weryfikuję, czy w takim przypadku możliwe będzie warunkowe umorzenie postępowania karnego.
Warunkowe umorzenie postępowania karnego - czym jest, kto i kiedy może je uzyskać?
Warunkowe umorzenie postępowania karnego to instytucja prawa karnego, która prowadzi do zakończenia postępowania karnego bez faktycznego wymierzenia kary sprawcy przestępstwa.
Sąd może wydać wyrok warunkowo umarzający postępowanie:
po przeprowadzeniu pełnego procesu, a więc po przesłuchaniu wszystkich świadków i przeprowadzeniu innych czynności dowodowych;
bez rozprawy, na posiedzeniu, a więc przed przeprowadzeniem postępowania dowodowego;
Wniosek o warunkowe umorzenie może złożyć obrońca albo sam oskarżony. Wyjątkowo zdarza się także, że z wnioskiem takim występuje sam prokurator. Dzieje się tak wtedy, gdy w jego ocenie w przypadku oskarżonego spełnione są warunku pozwalające na warunkowe umorzenie postępowania ale jednocześnie, nie widzi potrzeby karania sprawcy. Prokurator sam nie może tego zrobić.
W jednej ze spraw, które prowadziłem, klient został oskarżony o paserstwo nieumyślne. Zakupił na bazarku nowe narzędzia po bardzo okazyjnej cenie... Po powrocie do domu okazało się, że cena była na tyle okazyjna, że bardziej "opłacało mu się" je sprzedać, niż zachować dla siebie.
Policja odnalazła ogłoszenie na jednym z serwisów internetowych, funkcjonariusz udający zainteresowanie zakupem umówił się na spotkanie ze sprzedającym i.... klient trafił do mojej kancelarii.
Sprawa była raczej oczywista. Raczej trudno byłoby przekonać sąd, że klient nie mógł wpaść na to, że narzędzia które kupił po BARDZO okazyjnej cenie nie pochodzą z przestępstwa, a ktoś świadomie pozbywa się swojej własności za ułamek je wartości. W sprawie złożyłem wniosek o warunkowe umorzenie postępowania, który został w całości uwzględniony przez sąd na posiedzeniu. Sprawa zakończyła się zanim w ogóle się na poważnie zaczęła.
Sąd może wydać wyrok warunkowo umarzający postępowanie w określonych przepisami prawa warunkach. Dzieje się tak wtedy, gdy:
wina i społeczna szkodliwość czynu zarzucanego sprawcy nie jest znaczna
okoliczności popełnienia czynu nie budzą wątpliwości
sprawca nie był do momentu wydania wyroku karany za przestępstwo umyślne
postawa sprawcy, jego właściwości i warunki osobiste oraz dotychczasowy sposób życia uzasadniają przypuszczenie, że pomimo umorzenia postępowania będzie przestrzegał porządku prawnego, w szczególności nie popełni przestępstwa
Warunkowe umorzenie postępowania może być zastosowane do sprawców przestępstw zagrożonych karą nieprzekraczającą 5 lat. Granicą stosowania jest więc maksymalna kara określona w kodeksie. Jeżeli ta przekracza 5 lat, sąd nie może sprawy warunkowo umorzyć.
Warunkowe umorzenie postępowania będzie możliwe w stosunku do sprawcy np.:
kradzieży w typie podstawowym (górna granica 5 lat);
przywłaszczenia (górna granica 3 lata);
podrobienia dokumentu (górna granica 5 lat);
prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości w typie podstawowym (górna sankcja 2 lata).
Warunkowe umorzenie postępowania nie będzie możliwe w stosunku do sprawcy np.:
kradzieży z włamaniem (górna granica 10 lat);
rozboju (górna granica 12 lat);
uporczywego nękania (górna granica 8 lat);
fałszywych zeznań (górna granica 8 lat)
Warunkowe umorzenie postępowania karnego - okres próby
Warunkowe umorzenie postępowania karnego następuje na okres próby, który wynosi od jednego roku do 3 lat i biegnie od uprawomocnienia się orzeczenia.
W okresie próby sprawca podlega kontroli. Jeżeli dopuści się ponownego naruszenia prawa to sąd może podjąć postępowanie, które wcześniej umorzył i wydać wyrok w sprawie. Stanie się tak wtedy, gdy:
jeżeli sprawca w okresie próby popełnił przestępstwo umyślne, za które zostanie prawomocnie skazany - wtedy sąd MUSI podjąć postępowanie;
jeżeli sprawca w okresie próby rażąco narusza porządek prawny, w szczególności gdy popełnił inne niż określone powyżej przestępstwo, jeżeli uchyla się od dozoru, wykonania nałożonego obowiązku lub orzeczonego środka karnego, środka kompensacyjnego lub przepadku albo nie wykonuje zawartej z pokrzywdzonym ugody - wtedy sąd MOŻE podjąć postępowanie;
sąd MUSI podjąć postępowanie karne, jeżeli sprawca dalej dopuszcza się powyższych naruszeń, pomimo pisemnego upomnienia przez sądowego kuratora zawodowego.
sąd MOŻE podjąć postępowanie karne, jeżeli sprawca po wydaniu orzeczenia o warunkowym umorzeniu postępowania, lecz przed jego uprawomocnieniem się, rażąco narusza porządek prawny, a w szczególności gdy w tym czasie popełnił przestępstwo.
Warunkowo umorzonego postępowania nie można podjąć później niż w ciągu 6 miesięcy od zakończenia okresu próby.
Umarzając warunkowo postępowanie sąd nakłada na sprawcę obowiązek naprawienia szkody w całości albo w części, a w miarę możliwości również obowiązek zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, albo zamiast tych obowiązków orzeka nawiązkę.
Dodatkowo może na niego nałożyć następujące obowiązki:
informowania sądu lub kuratora o przebiegu okresu próby
przeproszenia pokrzywdzonego
wykonywania ciążącego na nim obowiązku łożenia na utrzymanie innej osoby
powstrzymania się od nadużywania alkoholu lub używania innych środków odurzających
poddania się terapii uzależnień
poddania się terapii, w szczególności psychoterapii lub psychoedukacji
uczestnictwa w oddziaływaniach korekcyjno-edukacyjnych
powstrzymania się od kontaktowania się z pokrzywdzonym lub innymi osobami w określony sposób lub zbliżania się do pokrzywdzonego lub innych osób
opuszczenia lokalu zajmowanego wspólnie z pokrzywdzonym
Sąd może orzec wobec sprawy świadczenie pieniężne na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej oraz zakaz prowadzenia pojazdów na okres do 2 lat.
Warunkowe umorzenie postępowania karnego - skutki
Chociaż warunkowe umorzenie postępowania wiąże się ze stwierdzeniem winy, to w świetle obowiązujących przepisów prawa nie jest wyrokiem skazującym.
Dlaczego to w ogóle ma znacznie?
Ano dlatego, że wyrok skazujący podlega wpisowi do Krajoweog Rejestru Karnego. W przypadku wyroku warunkowo umarzającego postępowanie taki wpis się nie pojawi. Jeżeli więc sprawca ma pracę, która wymaga uzyskania zaświadczenia o niekaralności (lub chce taką pracę podjąć), to wyrok warunkowo umarzający nie zamyka jego ścieżki kariery.
Czy w takiej sprawie potrzebuję pomocy adwokata?
Uzyskanie wyroku warunkowo umarzającego postępowanie nie jest możliwe w każdej sprawie. Warunki wynikające z przepisów kodeksowych są dość rygorystyczne. W mojej ocenie warto jednak zweryfikować każdorazowo czy w Twojej sprawie takie orzeczenie może zapaść.
Jeżeli potrzebujesz pomocy w sprawie karnej, zastanawiasz się czy w stosunku do Ciebie albo osoby Ci bliskiej istnieje możliwość wydania wyroku warunkowo umarzającego postępowanie, zachęcam do kontaktu ze mną. Przeanalizuję sprawę i dam Ci znać.
📞 Telefon: +48 665 961 401
📧 E-mail: kancelaria@adwokat-skwarek.pl
🏛️ Kancelaria Adwokacka Mariusz Skwarek | www.adwokat-skwarek.pl
Komentarze