Substrat zachowku: Klucz do sprawiedliwego spadku. Jak obliczyć zachowek?

Jak obliczyć zachowek?

Wiele osób, przygotowując się do sprawy o zachowek, popełnia ten sam błąd: zakłada, że kwota, o którą walczą, zależy wyłącznie od tego, co zmarły zostawił w portfelu lub na koncie w chwili śmierci. Rzeczywistość prawna jest jednak znacznie korzystniejsza dla uprawnionych, a wszystko sprowadza się do pojęcia, które brzmi technicznie, ale jest fundamentem Twoich roszczeń – to substrat zachowku.

Czym właściwie jest substrat zachowku? - Jak obliczyć zachowek?

Mówiąc najprościej, substrat zachowku to czysta wartość spadku, która stanowi bazę do wyliczenia należnej Ci kwoty. Nie jest to jednak tylko to, co fizycznie pozostało w spadku. System prawny chroni bliskich zmarłego przed sytuacją, w której spadkodawca „rozdał” majątek za życia w formie darowizn, by uniknąć wypłaty zachowku.

W skład substratu wchodzą zatem:

1. Stan czynny spadku – czyli wszystko, co wartościowe (nieruchomości, ruchomości, gotówka)

   
   

2. Darowizny doliczane – uczynione przez spadkodawcę za życia (z pewnymi wyjątkami)

   
   

3. Zapisy windykacyjne

Od tej sumy odejmuje się długi spadkowe (np. koszty pogrzebu czy niespłacone kredyty zmarłego).

Jak obliczyć zachowek? - krok po kroku

Proces ten wymaga precyzji i znajomości aktualnych operatów szacunkowych. Poniżej przedstawiam uproszczony schemat, który stosujemy w kancelarii:

1. Ustalamy wartość rynkową przedmiotów należących do zmarłego w chwili otwarcia spadku (śmierci).

   
   

2. Od wartości majątku odejmujemy zobowiązania. Otrzymujemy tzw. czystą wartość spadku.

   
   

3. To moment, w którym często dochodzi do sporów. Do czystej wartości spadku doliczamy darowizny (np. przepisane na jedno z dzieci mieszkanie 10 lat temu). Darowizny wycenia się według stanu z chwili ich dokonania, ale według cen z chwili orzekania o zachowku.

   
   

4. Dopiero mając tę sumę (substrat), mnożymy ją przez udział spadkowy, który by nam przysługiwał, a następnie przez 1/2 (lub 2/3 w przypadku osób małoletnich lub trwale niezdolnych do pracy).

Spadkodawca pozostawił mieszkanie warte 400 000 zł, ale 5 lat przed śmiercią darował drugiemu synowi działkę wartą dziś 200 000 zł. Choć w masie spadkowej jest tylko 400 000 zł, to substrat zachowku wynosi 600 000 zł. To od tej wyższej kwoty będziemy wyliczać roszczenie zachowkowe.

Jeśli czujesz, że podział majątku po bliskiej osobie jest niesprawiedliwy, masz problem z ustaleniem, co wchodzi w skład substratu zachowku lub nie wiesz jak obliczyć zachowek – zapraszam do kontaktu. Przeanalizuję Twoją sytuację i pomogę Ci uzyskać to, co gwarantuje Ci prawo.